Op 27 maart 1937 was het dan zover. De Kuip, het nieuwe
stadion van Feijenoord, werd geopend. Er werd eerst estafette gelopen over
de volgende route: Oude terrein, Kromme Zandweg, Dortschestraatweg,
Dortschelaan, Putschelaan tot Hillevliet, Slaghekstraat, Beijerlandselaan,
2e Rosestraat. Rosestraat, Roentgenstraat, Oranjeboomstraat, Kreekweg,
Stadion Feijenoord. Om 2.55 verscheen de laatste estafetteloper met de
estafettevlag onder de eretribune door het stadion in om vervolgens een
ronde om het veld te lopen.
Daarna werd het stadion door de vertegenwoordiger van H.M.
de Koningin, kamerheer Dhr. de Beaufort geopend met de woorden: "IN
NAAM VAN H.M. DE KONINGIN VERKLAAR IK HET STADION VOOR GEOPEND."
De burgemeester van Rotterdam, dhr. Drooglever - Fortuyn
mocht voor het eerst aftrappen in De Kuip.
De opstelling van Feijenoord was als
volgt:
Van Male
De Groot
Van de Heide
Bas Paauwe
Kuppen
Van Heel
Linssen
Smits
Vrauwdeunt
Vente
Kantebeen
Het was koud en guur op 27 maart 1937, de dag dat de Kuip werd geopend. De
toeschouwers moesten zich stevig inpakken, vooral diegenen die onoverdekt
zaten. De spelers kleumden, want toespraken van Belangrijke Gasten waren in
die tijd nog echte verhalen met volzinnen. En aangezien van de voetballers
niet werd verwacht dat ze als een zoutzak toekeken tijdens de plechtige
momenten voor de eerste aftrap doorstonden zij een paar zware minuten,
waarin een overtrekkende sneeuwbui het nog erger maakte. Bekijk
bijvoorbeeld eens de foto waarop burgemeester P. Drooglever Fortuyn de
eerste aftrap verricht en let op de spelers in zijn buurt. Links staat
Manus Vrauwdeunt, die met een geconcentreerde blik de wegvliegende bal
nakijkt en met zijn linkerbeen de eerste aanzet maakt voor een sprint.
"Eindelijk beweging in de tent," hoor je hem bijna denken. Zo ver is Leen
Vente nog niet, die tussen de ambtsvader en Feyenoord-voorzitter Van
Zandvliet staat. Met zijn handen in elkaar tegen de kou volgt hij eveneens
de bal, maar tegelijkertijd lijkt hij in een soort 'onderkoelings-trance'
te verkeren. Even later zou hij wel het eerste doelpunt in het nieuwe
Stadion maken, dus zo erg was het nu ook weer niet. Maar hoe stond het met
de agenten die binnen en buiten het stadion de enorme menigte in de gaten
hielden? Die zullen het ook wel erg koud hebben gehad, al hadden ze het
druk. Gelukkig was er koffie gezet.
De Rotterdamse politie had die dag 223 agenten tot haar beschikking. De
Motorbrigade deed het met 40 man, hun bereden collega's met 28 en er waren
30 eenheden van de Speciale Diensten. Ruim honderd gewone dienders uit
verschillende afdelingen patrouilleerden om het verkeer te leiden,
foutparkeerders tegen te houden en venters weg te sturen. Tot slot liepen
er nog zeven politiemannen rond die onderdeel uitmaakten van de Anti-Lawaai
Eenheid. Aldus het speciale dienstrooster dat opgesteld was voor 27 maart
1937.
De voorbereidingen voor de openingsplechtigheid waren zo'n twee weken
daarvoor begonnen. Natuurlijk had de politie wel ervaring met grote
sportbijeenkomsten, maar het handhaven van de orde onder tienduizenden
mensen was een heel ander verhaal. Uit de weekrapporten van de
hoofdcommissaris aan de burgemeester van eind jaren dertig bijvoorbeeld
blijkt dat de politie in die tijd de handen vooral vol had aan politieke
oproerkraaiers en niet aan voetbalvandalen. Bijna dagelijks was er een
bijeenkomst van leden van de Communistische Partij of de Revolutionair
Socialisten. Vooraanstaande radikaal-linkse leiders als David Wijnkoop en
Henk Sneevliet probeerden de stemmingen tegen het kapitalisme en het
fascisme te mobiliseren, maar slaagden daar volgens de politie maar zelden
in. "Honderd man aanwezig op een protestvergadering met sprekers van het
Bolsjewistische Initiatief. Geen problemen."
Aan de andere zijde van het politieke spektrum opereerden de
nationaal-socialisten en de anti-semieten. Ook deze bijeenkomsten en
aktiviteiten trokken de aandacht van de politie. Vooral de posters vol
jodenhaat van de Misthoorn of de parades van de NSB en het Zwarte Front
werden met een scheef oog gevolgd. Maar ook hier meldde de commissaris
weinig onoverkomelijke problemen. Zo nu en dan werd met de sabel een
opdringerige linkse of rechtse menigte verjaagd, maar de weekrapporten
maakten niet veel melding van deze grotere demonstraties.
E?n keer kwamen de agenten in aanraking met een zich merkwaardig gedragende
bootsman, die in een havencaf? een onheilspellende boodschap uitte. "De
verdachte deelde enkele aanwezige militairen mede," schreef het rapport,
"dat volgens een Antwerpse caf?houder Nederland in april 1940 in oorlog zou
geraken. De militairen vonden dit verdacht en hadden daarop de politie
opgebeld. Bij een aan boord van schip ingesteld onderzoek is niets
verdachts gevonden." De bootsman kon weer gaan.
Verder kende Rotterdam natuurlijk gewoon de dagelijkse problemen. In West
brandde een huis af, in het centrum werd een ongeluk gemeld en iemand
meldde dat hij een wortel had gevonden. Allemaal heel andere koek dan een
massale voetbalwedstrijd, dus. Een gedegen voorbereiding was daarom geen
overbodige luxe, omdat de verwachte massa van 27 maart groter kon zijn dan
ooit in de Nederlandse voetbalgeschiedenis. Tenslotte was de Kuip twee keer
zo groot als het Olympisch Stadion, dat tot dan toe de grootste groep
voetballiefhebbers herbergde.
Op 13 maart was het ontwerp voor de verkeersregeling Feyenoord-stadion
gereed. "De gehele verkeersregeling om en nabij het Stadion wordt
opgedragen aan de Commissarissen van Politie van de Actieve Dienst, namens
wie de afdeling Verkeers- en Vervoerwezen met de uitvoering zal worden
belast, terwijl de Commissaris van Politie in de Tweede Afdeling wordt
verzocht de benodigde maatregelen te nemen voor wat betreft de regeling
binnen het Stadion." De volgende bijeenkomst stond gepland voor
dinsdagochtend 16 maart om half elf. Stipt.
In die laatste weken werd regelmatig met elkaar gesproken. Zo werd de
opdracht verstrekt aan de inspecteur van de Afdeling Drankwet en Openbare
Vermakelijkheden om rechercheurs vrij te maken "ter wering van opkopers".
De Afdelingshoofden werden ook officieel ingelicht. "Ik heb de eer U te
berichten, dat het personeel Uwer Afdeling dat gedetacheerd wordt bij de
regeling van het Verkeer bij het Feyenoord-Stadion op Zaterdag 27 maart
a.s. om 8.50 voormiddags moet present zijn aan het Oude Raadhuis. Een ieder
moet voorzien zijn van broodvoeding voor tweemaal. Gerekend wordt dat 's
morgens, na afloop van theorie, brood gegeten wordt aan het Oude Raadhuis."
De werkdag zou naar verwachting duren tot 18.00 uur.
Op de openingsdag arriveerden alle manschappen om 8.50 uur voor de theorie,
de mondelinge instructies. Daar werd onder andere verteld dat de fietsers
hun voertuigen moesten stallen op de Riederlaan en dat alleen auto's met
een witte kaart met rode afdruk naar Parkeerplaats A mochten. Rond half
twaalf was het tijd om te vertrekken, om de plaatsen in te nemen aan de
Olympiaweg. De Eerste Afdeling ging lopend naar het Stadion, waar de
Speciale Diensten met de Motorbrigade meereden. De agenten van de
Anti-Lawaai Dienst gingen op eigen gelegenheid en de Tweede Afdeling moest
"naar eigen verkiezing te voet of rijwiel". Als ze maar op tijd waren.
Rond een uur of twee arriveerde de massa, waarvan een relatief klein
gedeelte zich verplaatste met een auto. De grootste groep betrad lopend de
ingangen, mede omdat het Feyenoord-bestuur de leden en donateurs verzocht
had niet overal in de omgeving fietsen te stallen. Dat zag er maar slordig
uit en gaf een slechte indruk aan de buitenwereld. De Feyenoorders in die
tijd gehoorzaamden gewoon en kozen een ander vervoermiddel. De eerste keer
dat er een enorme verkeerschaos ontstond rond de Kuip was tijdens
Nederland-Belgi? op 2 mei 1937, waardoor een groot aantal toeschouwers pas
in de rust hun plek bereikten. Aangezien de Amsterdamse kranten die files
aangrepen om Rotterdam te promoveren tot een stad waar nooit meer iets
belangrijks mocht gebeuren, was de oproep van het Feyenoord-bestuur om te
lopen dus niet eens zo'n slecht plan.
Hoe de dag precies is verlopen voor de aanwezige agenten is niet bekend,
behalve dat ze op de helft van hun werkdag tot rust konden komen met een
warme bak koffie. Ook hier had de korpsleiding niets overgelaten aan het
toeval en zorg gedragen voor een Regeling voor het verstrekken van
warm-drinken. Op het Bureau Nassaukade werden 63 mensen verwacht die zelf
hun mokken meenamen. Bij het Stadion zelf beschikten de 105 agenten niet
zelf over een beker, zodat die door de koffieschenkers mee moesten worden
genomen. De regeling zei niets over suiker en koekjes.
Rond zes uur 's avonds stroomde de omgeving weer leeg en was de werkdag
voor de dienders afgelopen. Ongetwijfeld een koude en natte middag, maar
vermoedelijk zullen weinig van de 37.825 toeschouwers daar lang over hebben
nagedacht.
